Fa'aleagaina o le Ea i Totonu

E mafua le fa'aleagaina o le ea i totonu o fale ona o le susunuina o puna'oa o suau'u malo - e pei o fafie, otaota o fa'ato'aga, ma otaota o manu - mo le kuka ma le fa'avevela.

O le susunuina o ia ituaiga suauʻu, aemaise lava i aiga matitiva, e mafua ai le faʻaleagaina o le ea e oʻo atu ai i faʻamaʻi o le manava lea e mafai ona iʻu ai i le oti vave. Ua taʻua e le WHO le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale o le “lamatiaga sili ona tele i le soifua maloloina o le siʻosiʻomaga i le lalolagi.”

O le fa'aleagaina o le ea i totonu o fale o se tasi lea o mafua'aga autū e mafua ai le oti vave

O le fa'aleagaina o le ea i totonu o fale o se tasi lea o mafua'aga autū e mafua ai le oti vave i atunuu matitiva

O le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale o se tasi lea o faʻafitauli tetele i le siosiomaga i le lalolagi - aemaise lava mosili ona mativa i le lalolagio ē e masani ona leai ni suauʻu mama mo le kuka.

O leAvega o Faʻamaʻi i le Lalolagi Atoao se suʻesuʻega tele i le lalolagi atoa i mafuaʻaga ma tulaga lamatia mo le oti ma faʻamaʻi ua lolomiina i le mekasini faafomaʻiO le Lancet.2O nei fa'atatauga o le aofa'i o maliu i tausaga ta'itasi e mafua mai i le tele o mea lamatia o lo'o fa'aalia iinei. O lenei siata o lo'o fa'aalia mo le aofa'i atoa i le lalolagi atoa, ae e mafai ona su'esu'eina mo so'o se atunu'u po'o se itulagi e fa'aaoga ai le ki "sui le atunu'u".

O le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale o se tasi lea o mafuaʻaga autū o le oti i le lalolagi, e aofia ai faʻamaʻi fatu, niumonia, stroke, maʻisuka ma le kanesa o le mama.3I le siata ua tatou vaaia ai o se tasi lea o tulaga lamatia sili ona tele mo le oti i le lalolagi atoa.

E tusa ai ma leAvega o Faʻamaʻi i le Lalolagi AtoaO le suʻesuʻega e 2313991 na mafua ona o le faʻaleagaina o totonu o fale i le tausaga talu ai nei.

Ona o faʻamaumauga a le IHME e sili atu ona lata mai, matou te faʻalagolago tele i faʻamaumauga a le IHME i la matou galuega i le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale. Ae e taua le maitauina o loʻo lolomiina e le WHO se aofaʻiga tele o maliu ona o le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale. I le 2018 (o faʻamaumauga lata mai nei) na fuafua e le WHO le 3.8 miliona maliu.4

O le aafiaga o le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale e matuā maualuga lava i atunuu e maualalo tupe maua. Afai tatou te tilotilo i le faʻavasegaga mo atunuu e maualalo le faʻasinomaga o tagata lautele - 'Low SDI' i luga o le siata fegalegaleai - tatou te iloa ai o le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale o se tasi lea o mea e sili ona lamatia.

O le tufatufaina atu o maliu i le lalolagi atoa ona o le faaleagaina o le ea i totonu o fale

4.1% o maliu i le lalolagi atoa e mafua mai i le faaleagaina o le ea i totonu o fale

O le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale na mafua ai le tusa ma le 2313991 maliu i le tausaga talu ai nei. O lona uiga o le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale na mafua ai le 4.1% o maliu i le lalolagi atoa.

I le fa'afanua o lo'o i ai iinei, ua tatou va'aia ai le aofa'i o maliu i tausaga ta'itasi e mafua mai i le fa'aleagaina o le ea i totonu o fale i le lalolagi atoa.

A tatou faʻatusatusa le aofaʻi o maliu e mafua mai i le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale i le aluga o taimi pe i le va o atunuu, e le gata o loʻo tatou faʻatusatusaina le tele o le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale, ae o lona ogaoga foʻi.i le tala'agao isi mea e lamatia ai le oti. O le sao o le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale e le gata ina faʻalagolago i le toʻatele e maliliu vave ona o lea mea, ae faʻapea foʻi ma isi mea o loʻo feoti ai tagata ma le auala o loʻo suia ai lenei mea.

A tatou tilotilo i le aofaʻi o ē ua maliliu ona o le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale, e maualuga tele fuainumera i atunuu e maualalo tupe maua i Aferika i Saute o Sahara, ae e le tele se eseesega mai atunuu i Asia poʻo Amerika Latina. Iina, o le ogaoga o le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale - o loʻo faʻaalia o le aofaʻi o maliu - ua ufiufiina e le matafaioi o isi mea lamatia i tagata e maualalo tupe maua, e pei o le maualalo o le avanoa ivai saogalemu, mativatumamama feusua'iga e le saogalemu o se mea e lamatia aiHIV/AIDS.

 

E sili ona maualuga le fua faatatau o maliu i atunuu e maualalo tupe maua

O fua faatatau o maliu mai le faaleagaina o le ea i totonu o fale e maua ai se faatusatusaga sa'o o eseesega i ona aafiaga i le oti i atunuu eseese ma le aluga o taimi. E ese mai i le pasene o maliu na matou suesueina muamua, o fua faatatau o maliu e le aafia i le auala o loo suia ai isi mafuaaga po o mea e lamatia ai le oti.

I totonu o lenei fa'afanua ua tatou va'aia ai le aofa'i o maliu ona o le fa'aleagaina o le ea i totonu o fale i le lalolagi atoa. O le aofa'i o maliu e fuaina ai le aofa'i o maliu i le 100,000 tagata i se atunu'u po'o se itulagi.

O le mea ua manino mai, o le eseesega tele lea i le fua faatatau o maliu i le va o atunuu: e maualuga fua faatatau i atunuu e maualalo tupe maua, aemaise lava i Aferika i Saute o Sahara ma Asia.

Faatusatusa nei fua faatatau ma fua faatatau i atunuu e maualuga tupe maua: i Amerika i Matu atoa e i lalo ifo o le 0.1 maliu i le 100,000. O se eseesega e sili atu ma le 1000 taimi.

O le mataupu o le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale e manino lava lona vaeluaga tau tamaoaiga: o se faʻafitauli ua toetoe lava a aveesea atoa i atunuu maualuluga tupe maua, ae o loʻo tumau pea o se faʻafitauli tele i le siosiomaga ma le soifua maloloina i atunuu maualalo tupe maua.

Tatou te vaʻaia manino lenei sootaga pe a tatou faʻatulagaina fua faatatau o le oti e faʻatusatusa i tupe maua, e pei ona faʻaaliaiinei. E iai se sootaga malosi leaga: e faaitiitia le fua faatatau o le oti a o faateleina le tamaoaiga o atunuu. E moni foi lenei mea pe afai lenei fa'atusatusagai le va o le tulaga ogaoga o le mativa ma aafiaga o le filogia.

Ua faapefea ona suia le numera o tagata ua maliliu ona o le faaleagaina o le ea i totonu o fale i le aluga o taimi?

 

Ua fa'aitiitia le aofa'i o maliu i tausaga ta'itasi ona o le fa'aleagaina o le ea i totonu o fale i le lalolagi atoa

E ui o le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale o loʻo avea pea ma se tasi o mafuaʻaga autū o le oti, ma o le mafuaʻaga sili ona tele lea o le lamatiaga i tagata maualalo tupe maua, ae ua faia foʻi e le lalolagi se alualu i luma taua i tausaga talu ai nei.

I le lalolagi atoa, o le aofaʻi o maliu i tausaga taʻitasi ona o le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale ua matuā faʻaitiitia talu mai le 1990. Tatou te vaʻaia lenei mea i le ata vaaia, lea e faʻaalia ai le aofaʻi o maliu i tausaga taʻitasi e mafua mai i le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale i le lalolagi atoa.

O lona uiga e ui lava i le faaauauinatuputupu aʻe o le faitau aofaʻii tausaga talu ai nei, o leaofa'io loʻo faʻaitiitia pea le aofaʻi o maliu ona o le faʻaleagaina o le ea i totonu o fale.

Sau mai le https://ourworldindata.org/indoor-air-pollution

 

 


Taimi na lafoina ai: 10-Nov-2022